Szyfry
Pismo tajemne, czyli kryptografia jest nie tylko rozrywk±,
ale ma czasem znaczenie praktyczne.
Szyfr 1
Szyfruj±c wiadomo¶ć,
każdej literze przyporz±dkowujemy literę przesunięt± o 4 litery do
tyłu w normalnym alfabecie:
A, ˇ, B,
C, Ć, D, E, Ę, F, G, H, I, J, K, L, Ł, M,
N,
Ń, O, Ó, P, R, S, ¦, T, U, V, W, X, Y, Z, ¬, Ż.
Np. słowo PITAGORAS po zaszyfrowaniu ma postać:
NĘPYDŁŃYO.
Alfabet szyfrowy zapisujemy powtarzaj±c go w kółko, tak więc np.
literze ˇ odpowiada litera Z
(czwart± liter± przed liter± ˇ jest litera Z),
a literze C odpowiada Ż
(czwart± liter± przed liter± C jest litera Ż). Szyfrujemy, cofaj±c litery do
tyłu, a odszyfrujemy - przesuwaj±c do przodu.
Odszyfruj następuj±ce zdanie:
JYPBJYPUGY FBOP GŃMH٦Z KYRG.
Szyfr 2
Szyfr stanie się trudniejszy, jeżeli przyjmiemy
jakie¶ cyfry kluczowe np: 31415926 (8 pocz±tkowych cyfr rozwinięcia dziesiętnego
liczby π).
Szyfruj±c wiadomo¶ć każdej z o¶miu pocz±tkowych liter tej
wiadomo¶ci przyporz±dkowujemy literę przesunięt± odpowiednio o 3, 1, 4, 1,
5, 9, 2, 6 liter do przodu w normalnym alfabecie:
A, ˇ, B,
C, Ć, D, E, Ę, F, G, H, I, J, K, L, Ł, M,
N,
Ń, O, Ó, P, R, S, ¦, T, U, V, W, X, Y, Z, ¬, Ż.
Dla kolejnych liter szyfrowanej wiadomo¶ci (tzn.
litery: 9, 10, 11, itd.) powtarzamy tę sekwencję (9-ta litera znowu o 3 litery
do przodu, 10-ta litera o 1 literę do przodu, 11-ta litera o 4 litery do
przodu, itd.) tak długo, jak długa jest
zaszyfrowana wiadomo¶ć.
Np. słowo ARCHIMEDES po zaszyfrowaniu ma postać:
CSĘIMTFIG¦
(3, 1, 4, 1, 5, 9, 2, 6, 3, 1).
Szyfrujemy, przesuwaj±c litery do przodu, a odszyfrujemy -
cofaj±c do tyłu.
Odszyfruj następuj±ce zdanie:
NJʬĘD ¦CĆEˇB XCKEWĘÓ
(3, 1, 4, 1, 5, 9, 2, 6, 3, 1, 4, 1, 5, 9, 2, 6, 3, 1, 4).
Szyfr 3
Szyfruj±c wiadomo¶ć, każdej literze z alfabetu
przyporz±dkowujemy kolejn± liczbę dwucyfrow±, jak przedstawia poniższa
tabela:
| A-10 |
ˇ-11 |
B-12 |
C-13 |
Ć-14 |
D-15 |
E-16 |
Ę-17 |
F-18 |
| G-19 |
H-20 |
I-21 |
J-22 |
K-23 |
L-24 |
Ł-25 |
M-26 |
N-27 |
| Ń-28 |
O-29 |
Ó-30 |
P-31 |
R-32 |
S-33 |
¦-34 |
T-35 |
U-36 |
|
V-37 |
W-38 |
X-39 |
Y-40 |
Z-41 |
¬-42 |
Ż-43 |
|
Np. słowo EUKLIDES po zaszyfrowaniu ma postać:
1636232421151633.
Odszyfruj następuj±ce zdanie:
2640342417
38211713 221633351626.
Szyfr 4
Niżej jest zaszyfrowana wiadomo¶ć i klucz do jej odczytania.
A oto klucz: 142857142857142857...
0
AˇBCĆDEĘFGHIJKLŁMNŃOÓPRS¦TUVWXYZ¬Ż
1 ˇBCĆDEĘFGHIJKLŁMNŃOÓPRS¦TUVWXYZ¬ŻA
2 BCĆDEĘFGHIJKLŁMNŃOÓPRS¦TUVWXYZ¬ŻAˇ
3 CĆDEĘFGHIJKLŁMNŃOÓPRS¦TUVWXYZ¬ŻAˇB
4 ĆDEĘFGHIJKLŁMNŃOÓPRS¦TUVWXYZ¬ŻAˇBC
5 DEĘFGHIJKLŁMNŃOÓPRS¦TUVWXYZ¬ŻAˇBCĆ
6 EĘFGHIJKLŁMNŃOÓPRS¦TUVWXYZ¬ŻAˇBCĆD
7 ĘFGHIJKLŁMNŃOÓPRS¦TUVWXYZ¬ŻAˇBCĆDE
8 FGHIJKLŁMNŃOÓPRS¦TUVWXYZ¬ŻAˇBCĆDEĘ
9 GHIJKLŁMNŃOÓPRS¦TUVWXYZ¬ŻAˇBCĆDEĘF |
Wiadomo¶ć: TALES Z MILETU po zaszyfrowaniu ma
postać: ¦YJ¬Ń ¦ ŁĘJ¬ÓO
Sposób szyfrowania:
Piszemy wiadomo¶ć, któr± chcemy zaszyfrować, a pod ni± cyfry z klucza:
TALES Z MILETU
14285 7 142857
-
W wierszu poziomym 1 znajdujemy literę T, a następnie stoj±c±
nad ni± w wierszu 0 literę ¦.
-
W wierszu poziomym 4 znajdujemy literę A, a następnie stoj±c±
nad ni± w wierszu 0 literę Y.
-
W wierszu poziomym 2 znajdujemy literę L, a następnie stoj±c±
nad ni± w wierszu 0 literę J.
-
W wierszu poziomym 8 znajdujemy literę E, a następnie stoj±c±
nad ni± w wierszu 0 literę ¬.
itd.
Przy odszyfrowywaniu postępujemy odwrotnie, tzn.
Piszemy wiadomo¶ć, któr± chcemy odszyfrować, a
pod ni± cyfry z klucza:
¦YJ¬Ń ¦ ŁĘJ¬ÓO
14285 7 142857
-
W wierszu poziomym 0 znajdujemy literę ¦,
a następnie stoj±c± pod ni± w wierszu 1 literę T.
-
W wierszu poziomym 0 znajdujemy literę Y,
a następnie stoj±c± pod ni± w wierszu 4 literę A.
-
W wierszu poziomym 0 znajdujemy literę J,
a następnie stoj±c± pod ni± w wierszu 2 literę L.
-
W wierszu poziomym 0 znajdujemy literę ¬,
a następnie stoj±c± pod ni± w wierszu 8 literę E.
itd.
Odszyfruj wiadomo¶ć:
ŁYS¬IV¦IUÓJ PBJUFM
|